شخصيّت‌هاى شناخته شده نيست ، و در خصوص رابطهء احتمالى او با دربار تبريز ، موضوع كاملا براى ما مبهم است . به اين ترتيب شايد فقط تنها اين اشاره باقى مىماند كه او اهل كشمير بود ، سرزمينى كه تا آغاز قرن 14 م . تحت سلطهء مغولان بود ، و گويا بايد سنن بودايى آن نيز شناخته شده باشد ، چرا كه خان اعظم منگكو ( 1259 - 1251 ) ، رهبر معابد بودايى را از آنجا به پكن آورد . « 1 » كمالاشرى مىتوانسته به دستور قوبيلاى جانشين منگكو ، به ايران آمده و پس از مرگ او ( 1294 ) - شايد در مأموريتى سياسى - آنجا سرپناهى يافته باشد . با اين ترتيب بايد براى رشيد الدّين امرى سهل بوده باشد كه از او به عنوان منبع اطّلاعاتى خود استفاده كند . در اين فرضيّه مىتوان به همين حد بسنده كرد كه البته به نظرم هنوز هم از اظهارات قبلى من كه بر طبق آن كمالاشرى به‌عنوان فردى معمولى از كشمير تحت سلطهء ايلخان به ايران راه يافته است ، قابل‌قبول‌تر به نظر مىرسد . « 2 » در مركز توضيحات كمالاشرى ، شرح بيست فصل مشروح و مبسوط زندگى و فعاليّت‌هاى ساكيامونى - بودا قرار دارد . اين فصول غنى از توصيفات كلّى اسرارآميز و شگفت‌آور است ، و فى نفسه به سهولت به‌عنوان محصول اواخر مهاياناى متأخر قابل شناسايى است . اين نكته به خصوص براى ترسيم چگونگى عروج آسمانى و دست‌يابى به خوشبختى [ نيروانا ] بودا ، دست كمى از ديدگاهها و استنباطات پروتستانى ندارد « 3 »

--> ( 1 ) . : p . RATCHnEVSKY , Die mongolische Grobkhane und die buddhistische Kirche , in : مقايسه شود با - Asiatica , Festschrift F . weller , 491 ; R . GROUSSET , The empire of the stepps Engl . Translation N . WALFORD ( New Brunswick , New jersey 1970 ) . 275 - 276 . ( 2 ) . Jahn , RI LXXXI - LXXX ( 3 ) . مقايسه شود با فصل 20 روايت فارسى و 21 روايت عربى ( بخش 2 ) ؛ Jahn , RI , XLVIII )